اقنوم چیست؟
برای فهم بهترِ تثلیث نیاز است مفهوم "اقنوم" را بفهمیم:
- اقنوم چیست؟
مسیحیان،وقتی می خواهند درباره اشخاص تثلیث صحبت کنند،از کلمه اقنوم یا هیپوستاسیس استفاده می کنند. "هیپوستاسیس " واژه ای است که از فرهنگ یونانی،به الهیات مسیحی وارد شده است. این واژه در الهیات یونانی برای تعبیر از جوهری از واقعیت متافیزیکی نیز استفاده می شود.
اقنوم در ابتدا به معنای واقعیت فردی و بلافاصله بعد از آن،در معنای شخص به کار رفت.
(واژه اقنوم در زبان فارسی معادل دقیقی ندارد و لذا نمی توانیم از آن، بصورت یک کلمه مستقل تعبیر کنیم.)
کلمه اقنوم به معنای شخص و کالبد و جمع آن اقانیم است، بنابراین اقانیم ثلاثه در اصطلاح مسیحیان عبارت است از پدر و پسر و روح القدوس.
معنای تثلیث به عقیده مسیحیان این است که خدا را پدر عیسی و عیسی را پسر خدا می دانند و روح القدوس، ضلع سوم این مثلث است، در عین حال که هر یک از این سه نفر عین دیگری هستند غیر یکدیگر هم می باشند.(1)
حاصل گفتار مسیحیان این است که ذات خدا جوهر واحدی دارد، و این حقیقت واحده سه اقنوم دارد.
اقنوم های سه گانه که خدا با آنها جلوه و ظهور کرده است : پدر را اقنوم "وجود"، پسر را اقنوم "علم وکلمه"، روح را اقنوم "حیات" می نامند.(2)
خدای پدر، اساسا با کار خلقت شناخته می شود. خدای پسر عامل اصلی در نجات بشر به شمار می رود و خدای روح القدس، ایمان داران را تقدیس می کند.(3)
بنابراین مسیحیان درعین این که خدایان را حقیقتا "سه گانه" می دانند، "یگانهی" حقیقی نیز می دانند و به اعتقاد آن ها "سه" واحد حقیقی، "یک" واحد حقیقی را تشکیل می دهد.
پدر، پسر و روح القدس سه شخصیت در یک وجود مجرد می باشد که در ازلیت متساوی و برابر است و تثلیث را در دین مسیح تشکیل می دهد. (4)
------
1. نجفی خمینی، محمد جواد، تفسیر آسان، ج۴، ص۲۳۰. انتشارات اسلامیه، تهران، ۱۳۹۸ق.
2. طباطبائی، سید محمد حسین، المیزان، ترجمه سید محمد باقر موسوی همدانی، ج۳، ص۴۵۲، دفتر انتشارات اسلامی جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، ۱۳۷۴ش.